Yatırım
arayışında olan girişimcilerin hazırlaması gereken en önemli dokümanlardan bir
tanesi iş planıdır. İş planı şirketin vizyonu, takımı, pazar analizi, gelir
modeli, rekabet analizi, müşterileri, pazarlama stratejisi, şirket değeri ve
ilerideki dönemlerdeki satış ve gider projeksiyonları gibi önemli şirket
bilgilerini yatırımcılara gösterir. Esasında bir iş planını şirketin
yatırımcılara, müşterilere ve tedarikçilere sunduğu bir CV olarak
düşünebiliriz.
Yatırımcı
için ilk aşamada doğru hazırlanmış iş planı büyük önem taşımaktadır. Yatırım
kararı verilmeden önce yatırımcı iş planını inceler ve sonrasında şirket
hakkında Due Diligence (Durum Tespit) raporunu hazırlar. Yatırımcı için Due
Diligence raporu girişimci şirketin karlılık ve büyüme potansiyelini gösterir.
Aynı zamanda yatırımcıya şirketin iyi bir fırsat olup olmadığını ve yatırım
yapma kararını netleştirir.
Bu
raporu yatırımcı kendi hazırlar ya da bağımsız bir danışmanlık şirketi
tarafından hazırlanır. Raporun hazırlanma aşamasında girişimci şirketin
yatırımcıya ve danışmanlık firmasına destek vermesi ve istenilen bilgileri
sunması gerekmektedir. Son zamanlarda girişimci şirketler Due Diligence
raporlarını bağımsız bir danışmanlık firmasına kendileri hazırlatmaya
başlamıştır. Bunun nedeni yatırım alma süreçlerini hızlandırmaktır. Yatırım
arayışında olan girişimcinin bir danışmanlık firmasına kendi Due Diligence
raporunu hazırlatması bence girişimcinin ne kadar proaktif olduğunu gösterir.
Due
Diligence raporunun en önemli amaçlarından biri, girişimci tarafından
hazırlanmış iş planı verilerinin doğru olup olmadığının somut bir şekilde
tespiti ve yatırımcının tüm bilmek istediği bilgilerin güvenilir bir Due
Diligence raporunda yer alması ve yatırım kararını kolaylaştırmasıdır. Şirketin
potansiyelini gösteren rapor, yatırımcının çeşitli exit stratejilerini belirler
ve profesyonel bir şekilde hesaplanan şirket değeri üzerinden yatırım riskini
azaltır. Yatırım yapılmadan önce hissedar sözleşmesinin bir avukat tarafından
hazırlanması çok önemlidir. Due
Diligence raporunun hazırlanma süreci sektöre değişmekle birlikte genelde 3-9 haftalık bir süreç alır. Bu süreçte
yatırımcı, girişimci ve dilenirse danışmanlık firması birbiriyle yakın
çalışırlar ve güvenli bilgi paylaşımı gerçekleşir.
Due
Diligence sürecinde çeşitli şirket bilgileri incelenir. Bilgilerin arasında
şirketin misyonu, iş modeli, takım, piyasa araştırması, finansal veriler,
varlıklar, borçlar, vergi analizi, kilometre taşları (milestones), şirket
değeri ve ilerideki dönemde yatırımcın şirketten çıkış stratejileri mevcuttur.
Genelde çıkış noktası 3-5 yıl sonra gerçekleşir ve yatırımcının en büyük hedefi
hisselerini kar ile satmaktır. Due Diligence girişimci ile yatırımcının
birbirlerini en iyi tanıyacakları süreç olup yatırım kararının alınmasındaki en
önemli faktör olduğunu düşünüyor ve tüm yatırımcı ve girişimcilere Due
Diligence sürecini büyük bir titizlik ve dikkatle tamamlamalarını öneriyorum.
Keiretsu Forum Türkiye
Genel Müdür
E: asli.gozoren@keiretsuforum.com.tr
